Strona, jak wiele innych, wykorzystuje cookies (tzw. ciasteczka). Jeśli ci to odpowiada, kontynuuj - w przeciwnym przypadku dowiedz się więcej kliknij.
Musisz uaktualnić Flash Player'a
 
 
Start
Aktualności
Świat ptaków
Pomóż ptakom
ABC obserwatora
Akcja dla Ciebie!
Klub Raniuszka
Wstąp do OTOP
Partnerzy
 
Ptasie przystosowania
Wędrówki ptaków
Cztery pory roku z ptakami
Ptak miesiąca
Czy wiesz, że ...
Sprawdź się
Poleć znajomemu
Drukuj
Ptak miesiąca
 
 
2016-03-02
 
Dzięcioły - ptaki marca
Z nastaniem marcowego ocieplenia przyroda ożywa. To czas, kiedy ptasie bractwo przygotowuje się do budowy gniazda. Ptaki zakładają swoje gniazda w ukryciu – pisklęta muszą być w nich bezpieczne, a gniazdo schowane przed wypatrującym okiem drapieżnika, deszczem i upałem. Dla wielu ptaków takim bezpiecznym miejscem jest dziupla. Ptaki te nazywamy dziuplakami.
 
Dzięcioły to najbardziej znane dziuplaki. Swoje dziuple zwykle wykuwają same. Inne ptaki z tej grupy, na przykład sowy, szpaki, dudki, sikory, wykorzystują stare, opuszczone dziuple (niektóre sikory swoim ostrym a niedużym dziobem również potrafią wydłubać małą dziuplę w spróchniałym drzewie!). 
Różnorodność dzięciołów w Polsce jest wcale niemała. Niektórych może zaskoczyć fakt, że żyje u nas 10 gatunków tych ptaków! Największy to dzięcioł czarny (rozpiętość skrzydeł: 72-80 cm, waga: 250-300 g), a najmniejszy - dzięciołek (rozpiętość skrzydeł: 27-30 cm, waga: 17-26 g). Gatunki te różnią się między sobą nie tylko wielkością, ale także kolorami upierzenia. Jest wśród nich dzięcioł czarny, jest dzięcioł zielony, jest też zielonosiwy.
ilustracja
Dzięcioł czarny, fot. Marek Jobda


Spora grupa to dzięcioły w kolorze czarno-białym, kiedyś nazwane wspólną nazwą dzięciołów pstrych. Wśród nich najpospolitszy jest dzięcioł duży i to jego najczęściej możemy zobaczyć w parku czy podmiejskim lasku. Inne dzięcioły to białogrzbiety, białoszyi, średni dzięciołek. Różnią się między innymi układem białych pręg i plam na czarnym wierzchu tułowia i skrzydłach oraz wielkością i ułożeniem czarnego wąsa. Występuje też u nas rzadki dzięcioł trójpalczasty,  który żyje w Karpatach i w północno-wschodniej Polsce, np. w Puszczy Białowieskiej. ilustracja
Dzięcioł duży,
fot. Paweł Wacławik
Większość dzięciołów ma na głowie mniejszą lub wiekszą czerwoną plamę, zwykle wyraźniejszą u dorosłych samców i młodych ptaków. Wiele osób tak właśnie wyobraża sobie dzięcioła. Ale wśród dzięciołów są wyjątki! Dzięcioł trójpalczasty nie ma na przykład ani skrawka czerwieni na głowie, wręcz przeciwnie - samiec ma żółtą plamkę. Ciekawy "przypadek" to także krętogłów.

Dzięcioł Krętogłów to nasz najdziwniejszy dzięcioł. Różni się od pozostałych sylwetką, barwą – jest szary z masą brązowych ciemniejszych lub jaśniejszych plamek i prążków na piórach - i dość szczególnym zachowaniem. Kiedy jest zdenerwowany i broni gniazda, rozkłada ogon, wyciąga szyję, stroszy pióra na głowie, kręci nią raz w prawo, raz w lewo i syczy, próbując przestraszyć napastnika. To naprawdę szczególny widok – mały walczący smok! Nazwa krętogłowa nie jest więc przypadkowa.
Krętogłów - fot. Paweł Wacławik
O dzięciołach wiemy też wszyscy, że „bębnią”, czyli uderzają rytmicznie dziobem w pień drzewa, powtarzając co chwilę serię szybkich „stuków”. Nie jest to odgłos wykuwania dziupli czy poszukiwania jedzenia pod korą. Na wiosnę dzięcioły dają w ten sposób do zrozumienia innym, że teren, na którym „bębnią” jest już przez nich zajęty, a konkurent do tego terytorium powinien przenieść się gdzie indziej. Im silniejszy odgłos, tym większe robi wrażenie na konkurencie. W ten sam sposób zachowują się także dzięcioły w miastach. Bywa, że mieszkańców domów sąsiadujących z parkiem budzą o świcie odgłosy bębnienia w blachę latarni ulicznej. Każdy gatunek ma swój sposób i rytm bębnienia, po którym ornitolodzy potrafią rozróżnić wiosną „hałasujące” dzięcioły.
 
Dzięcioł Dzioby dzięciołów to szczególny „instrument” w świecie ptaków - do swoich zadań są znakomicie przystosowane. Nic dziwnego, że wśród dziuplaków to właśnie dzięcioły wykuwają osobiście dziuple, które potem wykorzystują inne ptaki. Tu w swojej pracowitości prym wiedzie dzięcioł czarny. Za pomocą dziobów ptaki te wyszukują i wyciągają larwy i dorosłe owady (na przykład korniki) spod kory i z głębokich korytarzy w pniu drzew. To jest ich pokarm. Jak wygląda i pracuje dziób dzięcioła? Przede wszystkim jest bardzo mocny i może uderzać silnie. Pomaga mu tym specjalny „aparat” mięśni i chrząstek wewnątrz czaszki, który jak poduszka wytłumia wstrząsy. Bez tego urządzenia głowa dzięcioła nie wytrzymałaby długiego kucia i bębnienia w pień drzewa.
Dzięciołek przy pracy nad dziuplą, fot. Paweł Wacławik

Najciekawszy jest dzięcioli język, bardzo długi, dłuższy kilka razy od dzioba i zwinięty specjalnie w tyle głowy! Taki język jest niezwykle przydatny przy wyciąganiu z pnia drzewa larw, ale też i nasion z szyszek sosny lub świerka.

Z szyszkami wiążę się jeszcze jeden znany fakt z życia dzięcioła. Otóż ptak ten ma sprytny, choć trochę bałaganiarski sposób na „dobieranie się” do wnętrza szyszki. Sposób polega na zatknięciu szyszki w szczelinę w korze drzewa, a czasem między wystające sęczki. Rozłupanie tak unieruchomionej szyszki i wydłubanie z niej językiem nasion nie jest już problemem. Dzięcioł wybiera sobie do tego zwykle jedno drzewo na dłuższy czas. Miejsce takie nazywamy kuźnią dzięcioła. Łatwo je poznać, ponieważ pod nim poniewiera się mnóstwo wyjedzonych, „oskubanych” szyszek.
 
ilustracja
Dzięcioł duży i jego kuźnia,
fot. Paweł Wacławik

Ulubione miejsce życia dzięciołów to stare lasy. Dzięcioły lubią drzewa stare, o próchniejących pniach, w których łatwo jest wykuć dziuplę. Chętnie też żyją w parkach miejskich i starych sadach. Musimy zachować jak największą liczbę takich miejsc, żeby cieszyć się widokiem dzięciołów.
(HR)
Komentarze ( 31 )
 
 
sokole_oko
bielik
punkty: 26701
* * * * * * *
 
dodano: 2009-03-06 21:16
Mieszkam w okolicy , która dla mnie jest bogata w różne dzięcioły .(Przynajmniej ja tak sądzę ) .Dzisiaj spotkałam dzięcioła czarnego . Wiosną obserwowałam młode i dziuple dzięcioła zielonego . A i z mojego okienka na poddaszu widać je z bliska .
 
 
sowa
moderator
 
dodano: 2009-03-06 23:56
sokole_oko napisał:
„A i z mojego okienka na poddaszu widać je z bliska .”
No to już pozazdrościć :)
 
 
Aragorn
bielik
punkty: 18607
* * * * * * *
 
dodano: 2009-03-11 20:22
Ja to mam wspaniałe warunki do obserwacji dzięciołów ( ogród dzięciołów :D).
 
 
Mrovka
kruk
punkty: 5065
* * * * *
 
dodano: 2010-03-04 13:17

Uwielbiam dzięcioły, często duży pojawia się na świerku :) Ale jeszcze nigdy nie słyszałam jak bębnią.

 

 
 
KamilMyslek
kruk
punkty: 5057
* * * * *
 
dodano: 2010-03-04 15:26
U mnie 28.02 duży bębnił ;D
 
 
basias
puchacz
punkty: 42396
* * * * * * * *
 
dodano: 2010-03-04 18:02
KamilMyslek napisał:
„U mnie 28.02 duży bębnił ;D”

A u mnie już 19 lutego :)
 
 
zuza
wróbel
punkty: 613
* *
 
dodano: 2010-03-04 18:02

A ja wiele razy słyszałam bębnienie dużego,ale tylko raz go widziałam.

 
 
kacper132
kruk
punkty: 7834
* * * * *
 
dodano: 2010-03-04 20:56
Bardzo często jak idę do szkoły rano to widzę bębniącego dzięcioła dużego.
 
 
Matis
puchacz
punkty: 37296
* * * * * * * *
 
dodano: 2010-03-07 14:35
U nas już słychac
 
 
kesia99
bielik
punkty: 17415
* * * * * * *
 
dodano: 2010-03-09 15:56
Matis napisał:
„U nas już słychac ” 
i umnie ale niestety nie udało mi się jemu zrobić zdięcia;(
 
 
djkarpowicz
bielik
punkty: 23349
* * * * * * *
 
dodano: 2010-03-09 16:00
U nas, zielony już się "śmieje" od jakiś 2 tygodni!
 
 
wik18
łabędź
punkty: 9337
* * * * * *
 
dodano: 2010-03-10 18:39
Ja widziałam u mnie koło domu tylko raz dzięcioła, chyba dużego przelatującego koło domu...
 
 
janek
bielik
punkty: 21949
* * * * * * *
 
dodano: 2011-03-02 16:43
Nad Wisłą to teraz bębnieniem zagłuszają wszystko ;). Jeszcze to, że pięć dużych wali w puste drzewa nad toną to da się przeżyć, ale jak ten średni jęczy to... A w ręce dzięcioł to już po prostu. "Zjie zjie zjie..." w odstępach co 0,25 sekundy ;)
 
 
Emi10
łabędź
punkty: 9982
* * * * * *
 
dodano: 2011-03-03 14:45
Oj tak, zgadzam się... Wyjmują na obrączkowaniu ''ptaka-niespodziankę'' z worka, nikt nie wie co to... aż nagle - w jęk! I już od razu wiadomo że to średniak ;p

Ja ze dwa dni temu, idąc do szkoły, usłyszałam bardzo głośne ''czek! czek!'', a zaraz potem sylwetkę ptaka. To był dzięcioł duży. U mnie dość często się zdarzają i nierzadko słyszę bębnienie dzięcioła w drzewo, kiedy np. wracam ze szkoły.
 
 
janek
bielik
punkty: 21949
* * * * * * *
 
dodano: 2011-03-05 22:48
Zdjęcie dzięcioła czarnego, które jest tutaj, jest też w nowym artykule na stronie OTOP ;)
 
 
DAWID407
bielik
punkty: 14449
* * * * * * *
 
dodano: 2011-11-03 14:57
Dosyć interesujący artykuł. Widziałem już dosyć dzięciołów, a najpiękniejszy to dzięcioł zielony.
 
 
DoXxil
kruk
punkty: 5752
* * * * *
 
dodano: 2012-03-07 16:33
Ja ostatnio na ptakoliczeniu widziałam.....
 
 
matic
jaskółka
punkty: 1147
* * *
 
dodano: 2012-03-13 18:58
Według mnie najładniejszy jest dzięcioł zielony. Pewien samiec (dzięcioła zielonego) szuka sobie w mojej okolicy samicy. Wiem to, ponieważ znam głos godowy samca. Przez 2 dni przylatywał na ten sam słup i mam nadzieje, że nadal będzie przylatywać.
 
 
kajko
kruk
punkty: 6770
* * * * *
 
dodano: 2012-03-21 07:48
Dzięcioł z mojego komiksu ma urodziny właśnie w marcu.
 
 
DawiD
wróbel
punkty: 644
* *
 
dodano: 2012-03-31 22:36
Dzięcioły są fajne dają się fotografować i obserwować .
Moje marzenie to spotkać trójpalczastego.
 
 
banote1
łabędź
punkty: 8655
* * * * * *
 
dodano: 2013-03-10 20:01
W tym sezonie zimowym w pobliżu mojego domu często pojawiały się i zaglądały do karmnika i na parapet z masełkiem : dzięcioł duży, dzięciołek i dzięcioł zielonosiwy.
A wiosną minionego roku obserwowalam niedaleko dzięcioła średniego.
 
 
akogut
moderator
 
dodano: 2013-03-10 21:10
Kogoś tu lubią dzięcioły:) 

 
 
piterrrrrr
pliszka
punkty: 2
*
 
dodano: 2013-09-26 10:12
co prawda nie w marcu, a w lutym, udało mi się złapać na telefon komórkowy:) dzięcioła dużego:
http://www.youtube.com/watch?v=PapWqyL0Dtc&feature=youtu.be
nie trzeba wcale mieć super profesjonalnego sprzętu do fotografowania, żeby podejrzeć każdą lotkę))) pozdrawiam!
 
 
sowa
moderator
 
dodano: 2013-09-27 00:06
piterrrrrr napisał:
„co prawda nie w marcu, a w lutym, udało mi się złapać na telefon komórkowy:) dzięcioła dużego:http://www.youtube.com/watch?v=PapWqyL0Dtc&feature=youtu.benie trzeba wcale mieć super profesjonalnego sprzętu do fotografowania, żeby podejrzeć każdą lotkę))) pozdrawiam!”
Rzeczywiście bardzo przyjemny filmik, gratuluję :)
 
 
zimorodek321
kruk
punkty: 7386
* * * * *
 
dodano: 2014-03-02 08:48
Dzięcioły które obserwowałem to dzięciołek, dzięcioł duży, zielonosiwy i średni. ;-)
 
 
grzesiek2002
wróbel
punkty: 455
* *
 
dodano: 2014-03-02 09:07
U nas na działce na Mazurach słychać wszędzie ale widziałem na moim podwórku w O twocku.
 
 
_rudzik-
kruk
punkty: 6178
* * * * *
 
dodano: 2014-03-02 11:08
Myliłam się i myślałam, że słyszę dużego, a to był dzięciołek :)
 
 
ravus123
żuraw
punkty: 4621
* * * *
 
dodano: 2014-03-03 16:20
Ja widziałem wszystkie oprócz białogrzbietego i trójpalczastego. A wy?
 
 
Fisia
kruk
punkty: 5092
* * * * *
 
dodano: 2014-03-10 17:37
Widziałam tylko: zielonego, dużego i dzięciołka...
 
 
Mar_Lis
łabędź
punkty: 10725
* * * * * *
 
dodano: 2015-03-03 09:32
Co ciekawe, u mnie zielone (bądź zielonosiwe) jeszcze się nie odzywają... 
...za to  pstrego słyszałem już 14.02 (:
 
 
marek18
pliszka
punkty: 207
*
 
dodano: 2015-03-10 20:44
U mnie wciąż na to samo drzewo przylatuje dzięcioł duży. Pierwszy raz w tym roku widziałem go pod koniec stycznia :) 
 
Nie ponosimy odpowiedzialności za wypowiedzi zawarte w komentarzach publikowanych przez Czytelników niniejszego serwisu. Są one prywatnymi opiniami użytkowników serwisu. Zachowujemy oryginalną pisownię nadesłanych komentarzy.
 
Logowanie do serwisu:
 
 
 
Zapamiętaj hasło
 
 
 
Musisz uaktualnić Flash Player'a
 
 
 
Ptasie blogi
Blog tygodnia:
~ Matis / 2009-01-30
Błota Rakutowskie to rezerwat przyrody. Jest także ostoją ptaków w Polsce. ... Więcej
 
Ptasie galerie
Galeria tygodnia:
Czyje to ...
W ...
Kolorowy ...
 
Autor: ~ krejzola005
Ostatnio dodane:
Gąsiorek
Pliszka ...
Gąsiorek
 
Pliszka ...
Młody ...
Trzy ...
 
Młoda ...
Muchołów ...
Żółta
 
Ocalona :)
Co to za ...
Jesienny ...
 
 
Ptasie forum
Najpopularniejszy wątek:
Ilość wpisów: 348
~ szlamnik / 2014-11-01
 
 
Nasi klubowicze
 
*
>
Zarejestrowanych klubowiczów: 2691
 
>
Klubowicze online: 0
 
>
Najnowszy klubowicz: ~ ptaszek
 
 
 
Ranking klubowiczów:
Lp.
Nick klubowicza
Liczba punktów
 
1
47315
 
2
42396
 
3
42010
 
4
37296
 
5
35237
 
6
29444
 
7
27277
 
8
26701
 
9
25800
 
10
24519
 
 
 
 
Projekt i wykonanie Excelo.
Powered by excelo true CMS system.
Portal przygotowano dzięki wsparciu finansowemu Ambasady Królestwa Holandii w Polsce
- Program Małych Projektów Matra/KNIP